Aort anevrizması, kalbimizden çıkan en büyük damar olan ‘aort’un göğüs veya karın boşluğu içinde genişleme veya balonlaşma yapmasına denir. Genellikle herhangi bir nedenle karın ultrasonu veya göğüs filmi çektirildiğinde tesadüfen fark edilir. Doktorların ‘dikkat edilmezse anevrizmanın yırtılabileceği ya da patlayabileceği’ni söylemesi hastaları endişeye sevk eder. 65 yaş üzerindeki her yüz erkekten 8’inde, her yüz kadının da 2’sinde aort anevrizması görülür. Vakaların yüzde 90’ında anevrizma 3.5 cm’in altındadır. Bu tip küçük anevrizmalarda patlama riski çok düşüktür. Eğer anevrizma tespit edildiğinde gereken tedbirleri alır ve büyümesini engellerseniz riskinizi büyük ölçüde azaltmış olursunuz. Anevrizma vakalarının yüzde 75’i aortun karın boşluğu içindeki bölümünde, yüzde 25’i ise göğüs boşluğu içindeki bölümde görülür.
FELCE NEDEN OLABİLİR
Aort anevrizması ‘gizli’ döneminde hiçbir şikâyete neden olmaz. Bazen atipik karakterde, karın, sırt, göğüs ağrıları yapabilir. Bu ağrılar gelip geçici olabilir ve kalp ağrısı gibi kolay teşhis koymak mümkün değildir. Patlama/yırtılma esnasında ise (insanların daha önce hiç maruz kalmadıkları kadar) şiddetli bir ağrı ortaya çıkar. Bazen damar içi tabakada hafif bir yırtılma olur ve buradan sızan kan damarın katmanları arasında pıhtılaşır. Göğüs bölgesindeki pıhtılaşmadan kopan pıhtılar beyine giderek felç yapabilir, karın bölgesindeki pıhtılar ise bacak damarlarına giderek karın ve bacak bölgesinde enfarktüse neden olabilir.
Aort anevrizması ‘gizli’ döneminde hiçbir şikâyete neden olmaz. Bazen atipik karakterde, karın, sırt, göğüs ağrıları yapabilir. Bu ağrılar gelip geçici olabilir ve kalp ağrısı gibi kolay teşhis koymak mümkün değildir. Patlama/yırtılma esnasında ise (insanların daha önce hiç maruz kalmadıkları kadar) şiddetli bir ağrı ortaya çıkar. Bazen damar içi tabakada hafif bir yırtılma olur ve buradan sızan kan damarın katmanları arasında pıhtılaşır. Göğüs bölgesindeki pıhtılaşmadan kopan pıhtılar beyine giderek felç yapabilir, karın bölgesindeki pıhtılar ise bacak damarlarına giderek karın ve bacak bölgesinde enfarktüse neden olabilir.
Aort anevrizmasının nedenleri:
l TANSİYONU yüksek hastalarda aort içindeki basıncın artması balonlaşmaya neden olabilir.
l ATHEROSKLEROZ dediğimiz şeker hastalığı ve
kolesterolün tetiklediği damar kireçlenmesi aort anevrizmasına yol açabilir.
l YAŞLANAN insanın damarlarında ortaya çıkan değişiklikler ve ‘vasculitis’ dediğimiz damar iltihabı aortada anevrizma oluşumunu kolaylaştırır.
l SİGARA içenlerde ve erkeklerde daha sık görülür.
l GENETİK yatkınlık çok önemlidir birinci derece akrabalarında aort anevrizması olanlar risklidir.
l TANSİYONU yüksek hastalarda aort içindeki basıncın artması balonlaşmaya neden olabilir.
l ATHEROSKLEROZ dediğimiz şeker hastalığı ve
kolesterolün tetiklediği damar kireçlenmesi aort anevrizmasına yol açabilir.
l YAŞLANAN insanın damarlarında ortaya çıkan değişiklikler ve ‘vasculitis’ dediğimiz damar iltihabı aortada anevrizma oluşumunu kolaylaştırır.
l SİGARA içenlerde ve erkeklerde daha sık görülür.
l GENETİK yatkınlık çok önemlidir birinci derece akrabalarında aort anevrizması olanlar risklidir.
Vücudumuza temiz kan dağıtan atar damar şebekesinin kalbimizden çıkıp kasıklarımıza kadar inen büyük ve kalın ana damarına ‘aort’ adını veriyoruz.
Sigara tiryakileri risk altında
l 30 yıldan uzun bir süredir sigara içiyorsanız, babanızda veya ağabeyinizde aort anevrizması varsa 60 yaşına gelince batın sonografisi ve akciğer grafisi yaptırarak anevrizma olup olmadığını kontrol ettirin.
l ANEVRİZMANIZ olduğunu öğrenir öğrenmez ilk yapacağınız şey sigarayı bırakmak olmalıdır.
Sigara içmeye devam ederseniz
anevrizmanız her yıl yüzde 10-20
kadar büyür, bu da yırtılma riskinin artması demektir.
l YÜKSEK tansiyon hastalığınız varsa ilaçlarınızı düzgün kullanın ve tansiyonunuzun normale indiğinden emin olun.
l YÜRÜYÜŞ ve spor proğramlarınızı (anevrizmayı patlatacağım korkusuyla) aksatmayınız. Her gün yarım
saat hızlı tempoda yürüyüş veya
koşu yapmaya çalışın.
l KOLESTEROLÜNÜZÜ ve şekerinizi düşürmek için diyet yapın.
l KİLOLU iseniz zayıflamaya çalışın, bu anevrizmayı etkilemez ancak
ilerde ameliyata ihtiyacınız olursa
işinizi kolaylaştırır.
l ANEVRİZMANIZ olduğunu öğrenir öğrenmez ilk yapacağınız şey sigarayı bırakmak olmalıdır.
Sigara içmeye devam ederseniz
anevrizmanız her yıl yüzde 10-20
kadar büyür, bu da yırtılma riskinin artması demektir.
l YÜKSEK tansiyon hastalığınız varsa ilaçlarınızı düzgün kullanın ve tansiyonunuzun normale indiğinden emin olun.
l YÜRÜYÜŞ ve spor proğramlarınızı (anevrizmayı patlatacağım korkusuyla) aksatmayınız. Her gün yarım
saat hızlı tempoda yürüyüş veya
koşu yapmaya çalışın.
l KOLESTEROLÜNÜZÜ ve şekerinizi düşürmek için diyet yapın.
l KİLOLU iseniz zayıflamaya çalışın, bu anevrizmayı etkilemez ancak
ilerde ameliyata ihtiyacınız olursa
işinizi kolaylaştırır.
5.5 cm’i geçerse ameliyatı düşünün
ANEVRİZMANIN büyüklüğü ve büyüme hızı önemlidir. Küçük anevrizmalar fazla önemli değildir ve kolay kolay patlamaz. Yıllık kontrollerde hızlı bir büyüme tespit edilmesi halinde anevrizma olan bölgeye yama (greft) konarak zayıf olan damar cidarı kuvvetlendirilir. Karın boşluğunda aorta çapının 5.5 cm’yi geçmesi halinde ameliyat düşünülür. 5.5 cm’in altındaki anevrizmaların patlama riskinin düşük olduğu gösterilmiştir. Aort çapı 4 cm’in
altında olanlarda 5 yıl içinde yırtılma riski yok denecek kadar azdır. 4-5 cm arasındaki genişlemelerde yüzde 5 risk vardır. 5-6 cm çapında anevrizması olan her 4
hastanın birinin anevrizması 5 yıl içinde yırtılır. Aort çapı 6-7 cm arasında ise bu risk yüzde 35’e çıkar. 7 cm’den büyük anevrizması olan 4 hastanın 3’nün anevrizması
5 yıl içinde yırtılarak hastanın ölümüne neden olur.
altında olanlarda 5 yıl içinde yırtılma riski yok denecek kadar azdır. 4-5 cm arasındaki genişlemelerde yüzde 5 risk vardır. 5-6 cm çapında anevrizması olan her 4
hastanın birinin anevrizması 5 yıl içinde yırtılır. Aort çapı 6-7 cm arasında ise bu risk yüzde 35’e çıkar. 7 cm’den büyük anevrizması olan 4 hastanın 3’nün anevrizması
5 yıl içinde yırtılarak hastanın ölümüne neden olur.
Aort damarının herhangi bir yerinde genişlemesine (balonlaşma yapmasına) aort anevrizması adını veriyoruz. Balonlaşma yapan kısımda damar çeperinin incelmiş olması yırtılma riskini artırır. Yırtılma ise göğüs veya karın boşluğuna kanama yaparak birkaç dakika veya saat içinde ölüme neden olur
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder